{"id":1314,"date":"2019-09-12T08:57:01","date_gmt":"2019-09-12T06:57:01","guid":{"rendered":"http:\/\/skarbnicasmaku.pl\/?page_id=1314"},"modified":"2019-09-19T09:59:25","modified_gmt":"2019-09-19T07:59:25","slug":"about-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/skarbnicasmaku.pl\/?page_id=1314","title":{"rendered":"Historia"},"content":{"rendered":"<h1>Historia<\/h1>\n<h3>Historia Skarbnicy<\/h3>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/skarbnicasmaku.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/IMG_5679-480x280.jpg\" alt=\"\" width=\"480\" height=\"280\" \/>W kwietniu 1953 roku zesp\u00f3\u0142 architekt\u00f3w wn\u0119trz rozpocz\u0105\u0142 prace nad wystrojem wn\u0119trz sklep\u00f3w i lokali u\u017cytkowych przy Placu Centralnym. W jednym z lokali mieszcz\u0105cym si\u0119 pod adresem Centrum C1, zaprojektowanym przez architekta Mariana Steczowicza mie\u015bci\u0142a si\u0119 ksi\u0119garnia, w\u00f3wczas jedna z najwi\u0119kszych w Krakowie. \u201eDom Ksi\u0105\u017cki\u201d otworzony zosta\u0142 po raz pierwszy w 1956 roku. Przez prawie 50 lat w lokalu znajduj\u0105cym si\u0119 na osiedlu Centrum C w Nowej Hucie sprzedawane by\u0142y r\u00f3\u017cnego rodzaju ksi\u0105\u017cki, od literatury pi\u0119knej po podr\u0119czniki naukowe dla uczni\u00f3w nowohuckich szk\u00f3\u0142. W 1990 roku lokal sprywatyzowano, ale wci\u0105\u017c mie\u015bci\u0142a si\u0119 tam ksi\u0119garnia, p\u00f3\u017aniej pod nazw\u0105 Skarbnica. Obecnie w odrestaurowanym lokalu przy Placu Centralnym wci\u0105\u017c mo\u017cemy przeczyta\u0107 interesuj\u0105ce nas ksi\u0105\u017cki, a przy tym napi\u0107 si\u0119 delikatnej kawy czy skosztowa\u0107 specja\u0142\u00f3w kuchni polskiej.<\/p>\n<h3>Historia Nowej Huty<\/h3>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/skarbnicasmaku.pl\/wp-content\/uploads\/2000\/05\/IMG_5782-480x280.jpg\" alt=\"\" width=\"480\" height=\"280\" \/>Historia Nowej Huty rozpoczyna si\u0119 w roku 1947, kiedy J\u00f3zef Stalin zadecydowa\u0142 o budowie w Polsce kombinatu metalurgicznego. Nowa Huta by\u0142a pocz\u0105tkowo odr\u0119bnym miastem zaprojektowanym od podstaw. Ogrom nap\u0142ywaj\u0105cych ludzi i brak czasu sprawi\u0142y, \u017ce pierwsze osiedla budowano bez konkretnego planu. W 1949 roku rz\u0105d utworzy\u0142 Komitetu Budowy Nowej Huty, kt\u00f3rego Generalnym Projektantem zosta\u0142 in\u017c. Tadeusz Ptaszycki. Socjalistyczne miasto budowano przede wszystkim dla klasy robotniczej. Przestrze\u0144 mia\u0142a by\u0107 zagospodarowana tak, aby ka\u017cdy nowohucianin mia\u0142 zapewnione miejsce pracy, nauki i relaksu.<\/p>\n<p>Pierwsze osiedla Nowej Huty powstawa\u0142y na wz\u00f3r ameryka\u0144skich \u201ejednostek s\u0105siedzkich\u201d. Spogl\u0105daj\u0105c z g\u00f3ry na rozmieszczenie budynk\u00f3w widzimy, \u017ce osiedla tworz\u0105 zamkni\u0119te kom\u00f3rki. Dzi\u0119ki tworzeniu niewielkich osiedli, licz\u0105cych ok 5 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, stawa\u0142y si\u0119 one samodzielnymi miejskimi kwarta\u0142ami. Wyposa\u017cone w najwa\u017cniejsze instytucje i dobrze skomunikowane doskonale \u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 w ca\u0142y organizm miejski. Tak zaplanowane miasto mia\u0142o by\u0107 przyjazne dla mieszka\u0144c\u00f3w, wspiera\u0107 w zawieraniu znajomo\u015bci oraz wykluczy\u0107 anonimowo\u015b\u0107. Jedynym minusem by\u0142 fakt, \u017ce pierwotnie mia\u0142o by\u0107 to miasto bez Boga i \u015bwi\u0105ty\u0144, kt\u00f3re wychowa ateist\u00f3w podporz\u0105dkowanych ustrojowi.<\/p>\n<p>Pocz\u0105tek stulecia w architekturze wi\u0105za\u0142 si\u0119 z d\u0105\u017ceniem do racjonalnie zorganizowanego miasta. Kamienice powsta\u0142e w XIX wieku uwa\u017cano za brudne, ciemne i niezdrowe, a ich uk\u0142ad stanowi\u0142 chaos na mapie miast. Mieszkania mia\u0142y by\u0107 nowoczesne, zapewniaj\u0105ce komfort \u017cycia. Nowocze\u015bni architekci rysowali geometryczne plany miast, u\u017cywaj\u0105 matematycznych wzorc\u00f3w. Racjonalno\u015b\u0107 przy projektowaniu miasta by\u0142a dla nich przekonaniem, \u017ce ludzkie potrzeby da si\u0119 dok\u0142adnie wyliczy\u0107 i uj\u0105\u0107 w optymalny uk\u0142ad miejskiej przestrzeni.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/skarbnicasmaku.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Zdj\u0119cie-\u0142\u0105czone-balustrady-1-480x280.jpg\" alt=\"\" width=\"480\" height=\"280\" \/>Wybitny polski architekt Tadeusz To\u0142wi\u0144ski jeszcze przed wojn\u0105 napisa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eUrbanistyka\u201d, w kt\u00f3rej podawa\u0142 wzory matematyczne pozwalaj\u0105ce zachowa\u0107 balans pomi\u0119dzy liczb\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w, powierzchni\u0105 miasta i rodzajem komunikacji miejskiej. Wyznaczy\u0142 r\u00f3wnie\u017c obszar zieleni przypadaj\u0105cy na jednego mieszka\u0144ca, jak i teren\u00f3w szkolnych przypadaj\u0105cych na jedno dziecko. Nowa Huta by\u0142a projektowana na podstawie<\/p>\n<p>matematycznych wzor\u00f3w jak wiele innych miast, np. Magnitogorsk, radzieckie miasto na Uralu czy Brasilia, zaprojektowana przez komunist\u0119 Oskara Niemeyera stolicy Brazylii.<\/p>\n<p>Nowa Huta rozwija\u0142a si\u0119 w zaskakuj\u0105cym tempie. W roku 1950 liczy\u0142a nieca\u0142e 19 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w, 10 lat p\u00f3\u017aniej, w roku 1960 liczba mieszka\u0144c\u00f3w przekroczy\u0142a ju\u017c 100 tysi\u0119cy, a pod koniec lat 70-tych 200 tysi\u0119cy! (przy powierzchni miasta ponad 100 km2). Miasto budowano w szalonym tempie, szczeg\u00f3lnie w latach 50 pr\u00f3bowano pobi\u0107 wszelkie rekordy tempa prac.<\/p>\n<p>Obecna Nowa Huta sta\u0142a si\u0119 modna nie tylko w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa, ale i turyst\u00f3w. Stara cz\u0119\u015b\u0107 dzielnicy jest obj\u0119ta ochron\u0105 konserwatora.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p class=\"entry-summary\" class=\"entry-summary\">Historia Historia Skarbnicy W kwietniu 1953 roku zesp\u00f3\u0142 architekt\u00f3w wn\u0119trz rozpocz\u0105\u0142 prace&hellip;<\/p>\n<div class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/skarbnicasmaku.pl\/?page_id=1314\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &ldquo;Historia&rdquo;<\/span>&hellip;<\/a><\/div>\n<div class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/skarbnicasmaku.pl\/?page_id=1314\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &ldquo;Historia&rdquo;<\/span>&hellip;<\/a><\/div>","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":5,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-template\/_fullwidth.php","meta":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/skarbnicasmaku.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1314"}],"collection":[{"href":"https:\/\/skarbnicasmaku.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/skarbnicasmaku.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skarbnicasmaku.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skarbnicasmaku.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1314"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/skarbnicasmaku.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1314\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1344,"href":"https:\/\/skarbnicasmaku.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1314\/revisions\/1344"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/skarbnicasmaku.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}